Số tháng 01/2018 (238)

27/02/2018
• Chính sách của Donald Trump với Mỹ Latinh • “Vành đai và Con đường” • Công nghiệp ô tô Mỹ • Thương vụ Louisiana • Tái cấu trúc kinh tế Brazil • Emily Dickinson và văn học lãng mạn Mỹ • Thông tin 

Quan hệ Quốc tế:

 

·   NGUYỄN THỊ THANH THỦY: Một số vấn đề nổi bật của chính quyền Tổng thống D. Trump với khu vực Mỹ Latinh trong năm đầu tiên.

 

Tóm tắt: Trong quá trình tranh cử và sau khi chính thức trở thành Tổng thống Mỹ, ông Donald Trump luôn cho rằng, các vấn đề như buôn bán ma túy trái phép, nhập cư bất hợp pháp qua biên giới Mexico - Mỹ, và hiệp định thương mại tự do mà Mỹ ký kết với một số nước Mỹ Latinh đã gây thiệt hại nghiêm trọng đối với lợi ích kinh tế và an ninh của Mỹ. Theo đó, ông Trump đã đưa ra những tuyên bố và bước đầu thực thi các biện pháp giải quyết ba vấn đề nổi bật, bao gồm: 1) Xây dựng bức tường biên giới giữa Mỹ và Mexico; 2) Thắt chặt nhập cư và đối phó với nhập cư bất hợp pháp ở Mỹ; 3) Xem xét lại các hiệp định tự do thương mại mà các chính quyền tiền nhiệm đã ký kết. Trong phạm vi bài viết này, tác giả tập trung xem xét một số vấn đề trong chính sách của Mỹ với khu vực Mỹ Latinh trong năm đầu tiên của Tổng thống D. Trump, tìm hiểu những tác động của chúng tới quan hệ của Mỹ với các nước láng giềng Mỹ Latinh, đồng thời bước đầu nhận diện phương hướng chính sách của Chính quyền Trump với khu vực Mỹ Latinh.

 

·   NGUYỄN LAN HƯƠNG: Phản ứng của Mỹ với Kế hoạch Vành đai và Con đường của Trung Quốc.

 

Tóm tắt: Kể từ khi Chủ tịch Tập Cận Bình giới thiệu sáng kiến vào năm 2013, “Vành đai và Con đường” hay “Một vành đai, một con đường” đã thu hút được rất nhiều sự quan tâm, chú ý của đủ mọi giới làm chính sách, làm nghiên cứu, làm kinh doanh. Sáng kiến thu hút được nhiều sự quan tâm đến vậy không chỉ vì có quy mô ngoạn mục, ấn tượng mà còn vì đây là lần đầu tiên Trung Quốc cho cả thế giới hiểu biết về chiến lược toàn cầu của mình trong thế kỷ XXI.

 

Việc sáng kiến có thành công hay không không chỉ phụ thuộc vào ý chí và nguồn lực của Trung Quốc, mà còn phụ thuộc rất nhiều vào thái độ, sự phối hợp của các nước tham gia và cả các nước nằm ngoài các tuyến Vành đai và Con đường (VĐCĐ). Do đó, thái độ và phản ứng chính sách của Mỹ là vô cùng quan trọng, và xứng đáng thu hút được sự chú ý nhiều nhất.

 

Mục tiêu của bài viết là tìm hiểu phản ứng chính sách của Mỹ với kế hoạch VĐCĐ của Trung Quốc, bao gồm các phần sau: (1) Kế hoạch Vành đai và Con đường qua góc nhìn của Mỹ; (2) Những phản ứng chính sách của chính quyền Obama; và (3) Những phản ứng chính sách của chính quyền Trump.

 

Chính trị - Luật:

 

·  ĐỖ THỊ DIỆU NGỌC: Thương vụ Louisiana và Tuyên bố Jerusalem: Bàn về tính hợp hiến, hợp pháp và hợp ý trong các quyết định của Tổng thống Mỹ liên quan đến lãnh thổ nước ngoài.

 

Tóm tắt: Là một trong những nhà lập quốc vĩ đại nhất của nước Mỹ, Tổng thống Thomas Jefferson để lại cho hậu thế nhiều di sản lịch sử vô giá. Đối với nước Mỹ, đó là Tuyên ngôn Độc lập Mỹ, Luật của bang Virginia về tự do tôn giáo, và Thương vụ mua lại vùng đất Louisiana rộng lớn thuộc quyền lãnh thổ của Pháp vào năm 1803.

 

Đến nay, với tư cách là một cường quốc của thế giới, nước Mỹ đã và đang can dự vào các quyết định liên quan đến lãnh thổ của một số nước. Ngày 6/12/2017, Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố rất ngắn gọn: “Tôi quyết định đã đến thời điểm chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel.” Quyết định của Tổng thống Trump, sau đây sẽ gọi là Tuyên bố Jerusalem, “đã làm bùng lên ngọn lửa đối với một vấn đề tranh chấp nóng bỏng nhất,” ở khu vực Trung Đông, nơi Mỹ không có chủ quyền lãnh thổ.

 

Dựa trên hai sự kiện này, bài viết sẽ tập trung tìm hiểu bối cảnh lịch sử trước Thương vụ Louisiana, phân tích lý do Tổng thống Thomas Jefferson phải thỏa hiệp giữa tinh thần thượng tôn Hiến pháp và trách nhiệm phát triển lãnh thổ trên cơ sở tôn trọng quyền lãnh thổ nước ngoài. Đồng thời, bài viết phân tích bối cảnh dẫn đến Tuyên bố Jerusalem của Tổng thống Donald Trump (trên thực tế là việc thực hiện Đạo luật Đại sứ quán Jerusalem năm 1995 của Quốc hội Mỹ nhưng đã bị trì hoãn thực hiện qua ba chính quyền Tổng thống Mỹ). Từ đó, đưa ra nhận định về tính hợp hiến, hợp pháp và hợp ý của các quyết định do Tổng thống Mỹ thực hiện có liên quan đến lãnh thổ và quyền lợi của những bên liên quan.

 

Lịch sử - Văn hóa:

 

·  LÊ ĐÌNH CÚC: Emily Dickinson (1830-1886), nữ nhà thơ lớn nhất của văn học lãng mạn Mỹ thế kỷ XIX.

 

Tóm tắt: Emily Dickinson (1830-1886) được gọi là một nữ sĩ bí ẩn của thể kỷ XIX với biệt danh "Huyền Thoại" (Myth), được đánh giá là một trong số rất ít các nhà thơ lớn của Mỹ, có ảnh hưởng đáng kể đến thơ ca hiện đại. Mặc dù, cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Emily với gần 1.800 bài thơ vào những năm nửa cuối thế kỷ XIX, nhưng thơ của Emily lại thuộc vào thế kỷ XX, bởi vì đến khoảng năm 1955 nó mới được ấn hành hầu như toàn bộ. Những bài thơ của Emily đều ở dạng lời ngắn gọn cô đọng tinh tế, không xa hoa, giàu vẻ đẹp thiên nhiên, kinh nghiệm về tình yêu và mất mát... Người ta còn gọi Emily là "Ẩn sĩ ở Amherst" hay có khi là "Người đẹp ở Amherst" vì suốt cả tuổi đôi mươi Emily đã sống ẩn mình trong ngôi nhà ở Amherst hầu như không làm gì hết ngoài làm thơ. Chính vì vậy, cuộc đời và sự nghiệp của bà luôn là một điều kỳ diệu và bí ẩn. Trên cơ sở tìm hiểu về thân thế và tác phẩm, bài viết mong được góp phần giải thích một phần nhỏ về con người và cuộc đời của Emily Dickinson.

 

Kinh tế - Xã hội:

 

· TRƯƠNG TUẤN ANH: Tái cấu trúc nền kinh tế Brazil trong giai đoạn 2000-2016.

 

Tóm tắt: Brazil là quốc gia sản xuất và xuất khẩu nông nghiệp hàng đầu thế giới1. Hiện nay, Brazil là nước xuất khẩu các sản phẩm như: cà phê, đậu nành, đậu, gạo, cà chua, đay và bông,… đi khắp thế giới với tỷ trọng chiếm lĩnh thị trường quốc tế cao. Brazil từng là nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong các nước đang phát triển cho tới năm 1980, tuy nhiên sau đó đã trải qua giai đoạn trì trệ kéo dài. Do vậy, Brazil đã tiến hành tái cơ cấu mạnh mẽ nền kinh tế từ những năm đầu thế kỷ XXI và đạt được nhiều thành công nhưng cũng gặp không ít khó khăn, thách thức. Bài viết này sẽ phân tích các yếu tố tác động, thực trạng và đánh giá kết quả tái cấu trúc nền kinh tế Brazil trong giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2016.

 

· NGUYỄN THANH QUÝ: Sự hồi phục của ngành công nghiệp ô tô Mỹ sau khủng hoảng kinh tế 2008-2009.

 

Tóm tắt: Mỹ là quốc gia có thị trường ô tô lớn nhất thế giới và là một trong những nước sản xuất ô tô hàng đầu. Ngành công nghiệp ô tô đóng góp từ 3% đến 3,5% GDP nước Mỹ. Nói đến ngành công nghiệp sản xuất ô tô là nói đến ba nhà sản xuất hàng đầu (Big Three), đó là: General Motors, Ford và Chrysler. Khủng hoảng kinh tế 2008-2009 đã ảnh hưởng mạnh đến các công ty này, doanh thu sụt giảm, sản xuất thu hẹp, dẫn đến tình trạng sa thải công nhân. Điều này cũng tác động không nhỏ đến nền kinh tế Mỹ. Trên cơ sở xem xét quá trình tái cơ cấu của một số tập đoàn sản xuất ô tô lớn, với các chính sách hỗ trợ từ Chính phủ Mỹ, bài viết đã giúp phác thảo tiến trình phục hồi của ngành công nghiệp ô tô Mỹ trong giai đoạn vừa qua.

 

Thông tin:

 

Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ 2017.

 

Nhìn lại một năm đối ngoại của Tổng thống Donald Trump.

Tạp chí Châu Mỹ Ngày nay