Số tháng 03/2019 (252)

15/04/2019

TRIỂN VỌNG KINH TẾ MỸ
 

Nguyễn Tuấn Minh*
 

Tóm tắt: Kể từ cuộc đại khủng hoảng kinh tế tài chính 2008 đến nay, kinh tế Mỹ đã khôi phục và liên tục tăng trưởng. Tuy nhiên trong thời gian tới, kinh tế Mỹ sẽ phải đối mặt với những thách thức trong nước và quốc tế, như vấn đề nợ công, chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, sự phục hồi chậm của kinh tế châu Âu, sự tăng trưởng chậm lại của kinh tế Trung Quốc. Những thách thức này trước mắt sẽ làm chậm đà tăng trưởng của kinh tế Mỹ, nhưng với sự năng động và linh hoạt của một nền kinh tế thị trường phát triển, Mỹ sẽ tiếp tục là nền kinh tế số một thế giới trong thập niên tới đây.

 

ẢNH HƯỞNG TỪ BIỆN PHÁP THUẾ QUAN CỦA CHÍNH QUYỀN TRUMP ĐỐI VỚI KINH TẾ MỸ

 

Lê Thị Vân Nga*

 

Tóm tắt: Trên cơ sở quan điểm mức thuế quan cao có thể bảo vệ việc làm cho người lao động ở Mỹ, trong hai năm đầu dưới thời Tổng thống Donald Trump, Chính phủ Mỹ đã triển khai hàng loạt các cuộc điều tra về vi phạm thương mại và từ đó tiến hành nhiều động thái tăng thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ các nước. Với lý do bảo vệ an ninh quốc gia, Mỹ đã lần lượt áp đặt thuế quan cao đối với tấm pin mặt trời và máy giặt, nhôm và thép nhập khẩu, tăng thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, đối tác có thặng dư thương mại lớn nhất với Mỹ. Bài viết này sẽ phân tích các biện pháp thuế quan của Chính phủ Mỹ trong hai năm đầu dưới thời Tổng thống Donald Trump và đánh giá một số ảnh hưởng đối với kinh tế Mỹ hiện nay, chủ yếu dưới góc độ ảnh hưởng đối với người tiêu dùng và các nhà sản xuất của Mỹ.

 

TRƯNG CẦU Ý DÂN Ở MỸ VÀ MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI, HÀM Ý CHO VIỆT NAM

 

Phạm Hồng Diên*

 

Tóm tắt: Trưng cầu ý dân là một hình thức của dân chủ trực tiếp, qua đó nhân dân trực tiếp biểu quyết để quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước hoặc của từng địa phương. Thông qua hoạt động này, những công dân đủ tuổi trưởng thành có quyền thể hiện chính kiến của mình để đưa ra quyết định. Ở nhiều quốc gia trên thế giới, việc quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước thông qua trưng cầu ý dân đang là một xu thế nổi trội trong những thập niên gần đây. 

Ở Việt Nam, sau khi Luật trưng cầu ý dân ra đời năm 2015, đã có rất nhiều vấn đề nảy sinh cần nghiên cứu như là: Lúc nào Việt Nam sẽ tổ chức trưng cầu ý dân? Việc tổ chức trưng cầu ý dân cần có những điều kiện gì? Làm thế nào để Luật trưng cầu ý dân trở thành một công cụ hữu hiệu nhằm thực hiện và phát huy dân chủ, xây dựng thành công Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa? Trên cơ sở làm rõ hoạt động trưng cầu ý dân ở Mỹ và một số quốc gia trên thế giới, bài viết nêu lên một số hàm ý về trưng cầu ý dân ở Việt Nam hiện nay.

 

PHONG TRÀO DÂN TÚY TRONG NỀN CHÍNH TRỊ MỸ DƯỚI THỜI TỔNG THỐNG BARACK OBAMA

 

Lê Lan Anh*

 

Tóm tắt: Cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế Mỹ năm 2008 đã khiến cho nền chính trị Mỹ có nhiều biến động lớn. Sự xuất hiện của những phong trào chính trị - xã hội như Phong trào Tiệc Trà (Tea Party Movement) hay Phong trào Chiếm phố Wall (Occupy Wall Street) đã trở thành chủ đề chính trong mọi cuộc tranh luận về xu hướng chính trị trong nhiệm kỳ Tổng thống Barack Obama (2008-2016). Bài viết tập trung phân tích những quan điểm và mục tiêu hoạt động của Phong trào Tiệc Trà và Phong trào Chiếm phố Wall dưới góc độ là hai phong trào dân túy nổi bật, và làm rõ những tác động của nó đến nền chính trị Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Obama.

 

VIỆT NAM TRONG TẦM NHÌN CHIẾN LƯỢC MỚI CỦA CHÍNH QUYỀN DONALD TRUMP

 

Nguyễn Hà Trang*

 

Tóm tắt: Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã từ chỗ “xoay trục” trở về châu Á - Thái Bình Dương đến thực hiện kiến tạo một “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở” để duy trì tầm ảnh hưởng và sự hiện diện của mình tại khu vực, thông qua đó có thể kiềm chế Trung Quốc. Trong bối cảnh chiến lược đó, Việt Nam được đánh giá là một nhân tố có nhiều ý nghĩa, có vị trí chiến lược, chia sẻ nhiều lợi ích chung, là một “đối tác” tiềm năng và triển vọng. Việt Nam được nhắc đến hai lần trong bản Chiến lược an ninh quốc gia của Hoa Kỳ, với vị trí là “đang trở thành đối tác an ninh và kinh tế”.

CHIẾN TRANH THƯƠNG MẠI MỸ - TRUNG: NGUYÊN NHÂN VÀ TÁC ĐỘNG TỚI KINH TẾ THẾ GIỚI

 

Lò Thị Phương Nhung*

Nguyễn Mai Phương*

 

Tóm tắt: Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khơi mào cuộc chiến thương mại hồi tháng 7/2018 với quyết định tăng mức thuế đối với các mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, nhằm đáp trả những hành động được cho là ăn cắp sở hữu trí tuệ, hoặc gây sức ép đối với các công ty Mỹ về vấn đề chuyển giao công nghệ. Sau nhiều tháng căng thẳng thương mại, hai bên đã nhất trí với thỏa thuận đình chiến tạm thời trong vòng 90 ngày, áp dụng từ ngày 01/12/2018. Tuy nhiên, nhiều nhà kinh tế học nhận định rằng khoảng thời gian này vẫn là quá ngắn để hai bên có thể giải quyết những bất đồng và xung đột đã tồn tại trong mối quan hệ giữa hai nước nhiều năm nay. Bài viết đi sâu phân tích nguyên nhân chiến tranh thương mại Mỹ - Trung và tác động của nó tới kinh tế thế giới.

 

NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA WILLIAM H. SEWARD (1801-1872) ĐỐI VỚI NỀN NGOẠI GIAO HOA KỲ NỬA SAU THẾ KỶ XIX

 

Nguyễn Duy Nam*

 

Tóm tắt: Sau cuộc Nội chiến, Hoa Kỳ bắt đầu bước vào thời kỳ thống nhất về kinh tế, chính trị. Chính sự thống nhất đó đã tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản Mỹ có bước bứt phá ngoạn mục, đưa Hoa Kỳ trở thành một trong những cường quốc hàng đầu trên thế giới bằng việc thực thi chính sách đối ngoại bành trướng ra bên ngoài. Đến những năm cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, nước Mỹ đã giành được những lợi ích to lớn cả trên phương diện lãnh thổ và thương mại ở nhiều khu vực trên thế giới. Hoa Kỳ trở thành một thực thể đóng vai trò chính yếu mà các cường quốc khác không thể không tính đến khi tiến hành các hoạt động bên ngoài biên giới quốc gia của mình. Trong những thành công ấn tượng của đối ngoại Hoa Kỳ nửa sau thế kỷ XIX, có sự đóng góp và dấu ấn đặc biệt của Ngoại trưởng William H. Seward. Bài viết dưới đây hy vọng sẽ tái hiện lại những đóng góp của Seward đối với nền ngoại giao Hoa Kỳ nửa sau thế kỷ XIX. Thông qua đó, góp phần làm rõ và hoàn chỉnh hơn chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ trong giai đoạn cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX.

 

Tạp chí Châu Mỹ ngày nay